Μηνίσκοι

Οι μηνίσκοι είναι δύο σε κάθε γόνατο, ο έσω και ο έξω μηνίσκος και είναι τοποθετημένοι μεταξύ του μηριαίου και της κνήμης. Ονομάζονται έτσι επειδή έχουν σχήμα μισοφέγγαρου. Οι μηνίσκοι έχουν αίμα μόνο στην περιφέρεια τους, το υπόλοιπο κομμάτι είναι χωρίς αίμα. Ο ρόλος που έχουν στην άρθρωση είναι σημαντικός, επειδή απορροφούν διανέμουν και μεταφέρουν τα φορτία από το μηριαίο στην κνήμη, ελαττώνοντάς τα, δρουν δηλαδή ως αμορτισέρ. Αυξάνουν την επιφάνεια επαφής και βελτιώνουν το σχήμα της άρθρωσης, καθώς δημιουργούν κοίλη επιφάνεια που υποδέχεται ομαλά τους κυρτούς μηριαίους κονδύλους, διανέμουν το αρθρικό υγρό στην άρθρωση και προλαμβάνουν την πρόσκρουση των μαλακών μορίων κατά την κίνηση της άρθρωσης. Επίσης ο έσω μηνίσκος συμβάλλει στην σταθερότητα του γόνατος όταν υπάρχει ρήξη προσθίου χιαστού συνδέσμου.    

Οι ρήξεις των μηνίσκων είναι η συχνότερη κάκωση του γόνατος. Στην νεαρή ηλικία είναι συνήθως αποτέλεσμα τραυματισμού, ενώ σε μεγαλύτερης ηλικίας ασθενείς είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας. Οι τραυματικής αιτιολογίας ρήξεις μπορεί να είναι είτε μεμονωμένες, είτε σε συνδυασμό με συνδεσμική βλάβη. Οι περισσότερες ρήξεις συμβαίνουν στο οπίσθιος κέρας. Συχνά η ρήξη και των δύο μηνίσκων συνδυάζεται με ρήξη προσθίου χιαστού συνδέσμου ή προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα. Οι ρήξεις των μηνίσκων, ανάλογα με το είδος της ρήξης, χαρακτηρίζονται ως δίκην λαβής κάδου, λοξές ή δίκην ράμφους παπαγάλου, οριζόντιες, εγκάρσιες ή ακτινωτές, και κάθετες επιμήκεις.

Οι ασθενείς με ρήξη μηνίσκου αναφέρουν την αρχή των συμπτωμάτων συνήθως μετά από μία κάκωση. Εξαίρεση αποτελούν οι εκφυλιστικού τύπου ρήξεις στις οποίες οι ασθενείς αναφέρουν προοδευτική εμφάνιση και επιδείνωση των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο, οίδημα, περιορισμός του εύρους κίνησης της άρθρωσης καθώς και αίσθημα αναπήδησης της άρθρωσης. Σε μερικές περιπτώσεις όταν παρεκτοπίζονται μπλοκάρουν την άρθρωση, με αποτέλεσμα το γόνατο να κλειδώνει σε μία θέση.

Η διάγνωση γίνεται με το ιστορικό την κλινική εξέταση και την μαγνητική τομογραφία. Μερικές φορές μπορεί να βοηθήσει η απλή ακτινογραφία. Οι μηνίσκοι δεν φαίνονται στην απλή ακτινογραφία, μας δίνει όμως σημαντικές πληροφορίες για το γόνατο. Προχωρημένη αρθρίτιδα που φαίνεται στις απλές ακτινογραφίες, είναι μια πολύ σημαντική πληροφορία, που έχει βαρύνουσα σημασία στην θεραπευτική αγωγή που θα αποφασιστεί. Στην μαγνητική τομογραφία φαίνονται οι μηνίσκοι, οι σύνδεσμοι και λεπτομέρειες από την άρθρωση του γόνατος. Η διαγνωστική ακρίβεια της μαγνητικής τομογραφίας στις ρήξεις των μηνίσκων φθάνει περίπου το 100%.

Η θεραπεία των ρήξεων μπορεί να είτε χειρουργική, είτε συντηρητική. Ένδειξη για χειρουργική θεραπεία έχουν οι ασθενείς με έντονα συμπτώματα, τα οποία εμποδίζουν τις καθημερινές ή τις αθλητικές τους δραστηριότητες.

Η χειρουργική αποκατάσταση των ρήξεων των μηνίσκων γίνεται σήμερα με αρθροσκόπηση, εξαρτάται δε από το είδος και την έκταση της ρήξης, την ηλικία και τις δραστηριότητες του ασθενούς. Οι χειρουργικές τεχνικές είναι δύο:

1. Μερική μηνισκεκτομή. Αφαιρείται μόνο το σπασμένο κομμάτι του μηνίσκου. Ιδιαίτερη προσπάθεια καταβάλλεται να διατηρηθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κομμάτι μηνίσκου. Ο χρόνος αποκατάστασης είναι 3-5 εβδομάδες.
2. Συρραφή μηνίσκου. Σε νέους ασθενείς συχνά επιλέγεται η συρραφή του όταν φυσικά το επιτρέπει το είδος και η έκταση της ρήξης. Ο χρόνος αποκατάστασης είναι 10-12 εβδομάδες.

Η φυσικοθεραπεία περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης του κάτω άκρου κυρίως τετρακεφάλου και ασκήσεις εύρους κίνησης της άρθρωσης.   

Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει τροποποίηση δραστηριοτήτων και φυσικοθεραπεία. Ένδειξη για συντηρητική αποκατάσταση έχουν οι μεγάλης ηλικίας ασθενείς, με ήπια συμπτώματα και οστεοαρθρίτιδα, κυρίως όταν αυτή είναι εμφανής στις απλές ακτινογραφίες.